De rol van PQQ bij depressieve klachten

dinsdag 4-februari-2020

PQQ en de hersenen

Heeft u regelmatig last van stemmingswisselingen of depressieve gevoelens, of helpt u mensen die kampen met depressieve stoornissen, dan is PQQ een interessante stof om in te zetten in uw behandeling. PQQ staat voor pyrolloquinoline quinone. Het is een vitamine-achtige stof, verwant aan de B-vitamines. We kunnen het als mens niet zelf aanmaken, inname via de voeding is dus essentieel.

PQQ heeft veel mogelijke klinische toepassingsgebieden,  aangezien het op veel fysiologische processen inwerkt. De voornaamste werking van PQQ vindt plaats in de mitochondriën. Daar werkt het als co-enzym voor de citroenzuurcyclus, heeft het een zeer sterke anti-oxidatieve functie en zet het aan tot produceren van nieuwe mitochondriën, ook wel mitogenese genoemd. Het is duidelijk dat PQQ een erg belangrijke rol speelt in het produceren van energie en in het afremmen van veroudering.

Wetenschappelijke studies tonen aan dat PQQ  daarnaast impact heeft op zowel ons microbioom, de werking van ons immuunsysteem als het bevorderen van cognitieve functie en het tegengaan van neurodegeneratie.

 

PQQ beschermt de hersenen langs verschillende wegen

Dat PQQ de hersenen beschermt tegen oxidatieve schade en op die manier beschermend werkt tegen cognitieve achteruitgang als gevolg van neurodegeneratie, is in de wetenschap uitgebreid beschreven.

 

Neuro-inflammatie

Ook bij de behandeling van een depressie vervult PQQ een rol. Een depressie ontstaat vaak als gevolg van een ontstekingsreactie in de hersenen. Pro-inflammatoire cytokines in de hersenen geven dan aanleiding tot het ontstaan van neurologische en psychische symptomen van depressie. Het is dus aangewezen om zo snel mogelijk deze schadelijke neuro-inflammatie te remmen. PQQ kan zowel helpen de ontsteking te remmen als de hersenen te beschermen tegen oxidatieve schade als gevolg van deze neuro-inflammatie.

 

Glutamaatexces

Daarnaast is er nog een andere manier waarop neurologische of psychiatrische ziektebeelden kunnen ontstaan namelijk door een teveel aan glutamaat. Glutamaat is de belangrijkste excitatoire neurotransmitter bij de mens en is nauw betrokken bij alle leerprocessen en het vormen van het geheugen, maar het kan ook toxisch zijn als het niet goed wordt gereguleerd.

Idealiter wordt glutamaat als neurotransmitter vrijgegeven in de synaptische spleet om vervolgens te binden aan zijn receptor, de NMDA-receptor. Op die manier worden er boodschappen doorgegeven in de hersenen en kan glutamaat zijn functie uitoefenen zoals het voltrekken van leerprocessen en geheugen. Magnesium en GABA spelen een belangrijke rol in het reguleren van de NMDA-receptor. Lees meer over de werking van de NMDA-receptor in dit artikel.

Uit onderzoek is gebleken dat de neuronale toxiciteit geïnduceerd door een teveel aan glutamaat, een sterke rol speelt in het ontstaan van verschillende neurologische en psychiatrische ziektebeelden en vaak leidt tot depressief gedrag. Indien een teveel aan glutamaat aanwezig is door bijvoorbeeld hoge inname via de voeding (bijvoorbeeld E-nummers E 620 tot en met E 625) of niet optimaal werkt door bijvoorbeeld een lage magnesiumstatus, kan er stapeling ontstaan van glutamaat. Dit kan leiden tot beschadiging van de NMDA-receptor door oxidatieprocessen en dientengevolge het ontstaan van ziektebeelden, waaronder depressieve klachten. Bescherming van de NMDA-receptor tegen oxidatieve schade is dus erg belangrijk in het behandelen of voorkomen van depressies. PQQ speelt daar een grote rol in: verscheidene studies hebben aangetoond dat PQQ beschermt tegen glutamaat-geïnduceerde schade of celdood in de hersenen.

 

Welke voedingsmiddelen bevatten PQQ?

In de top 10 van de voedingsmiddelen met de hoogste concentratie aan PQQ staan onder andere gefermenteerde sojabonen, peterselie, groene thee, kiwi, papaya en spinazie. Zo kan het eten van voldoende van deze voedingsmiddelen al helpen om meer PQQ binnen te krijgen. Via de voeding nemen we echter vaak slechts 500 microgram op per dag. Bij het ontstaan van depressieve klachten kan het nuttig zijn om PQQ extra te suppleren om het herstel te bevorderen en bescherming te bieden tegen verdere schade. Een studie uitgevoerd in Japan in 2012 toonde een duidelijke daling van symptomen van depressie zoals stress, vermoeidheid en slechte slaapkwaliteit na orale suppletie met PQQ. Deze positieve effecten zijn belangrijke katalysatoren in de behandeling van een depressie.

 

Wat kunt u met deze kennis in de praktijk?

Steeds vaker zien we mensen met stemmings- en depressieve klachten in de praktijk. In de eerste plaats is het belangrijk om de oorzaken van deze klachten te achterhalen. Vaak is het ontstaan van een depressie multicausaal. In de praktijk is dus ook een brede waaier aan interventies mogelijk en vaak broodnodig. Naast stressreducerende interventies, voedingsadvies, slaapadvies en beweegadvies kan suppletie een waardevolle aanvulling zijn en de patiënt uit de vicieuze cirkel halen. Meerdere suppletie en fytotherapeutische producten zijn mogelijk bij depressieve stoornissen, afhankelijk van het werkingsmechanisme die erachter schuilt. PQQ is inzetbaar bij elke vorm van depressie. Er zijn geen interacties met medicijnen bekend. In de therapeutische setting is de te hanteren dosis 10-20 milligram per dag.

 

Referenties

  1. Ibi M. et.al. (2017) Depressive-like behaviors are regulated by NOX1/NADPH oxidase by redox modification of NMDA receptor 1; J Neurosci 2017 Apr 12;37(15):4200-4212
  2. Zang Q. et.al. (2011) The neuroprotective action of pyrroloquinoline quinone against glutamate-induced apaptosis in hippocampal neurons is mediated through the activation of PI3/Akt pathway; Toxicol Appl Pharmacol. 2011 Apr 1;252(1):62-72
  3. Nakano M. et.al. (2012) Effects of oral supplementation with pyrroloquinoline quinone on stress, fatigue and sleep; Functional foods in health and disease 2(8):307-324
  4. Aizenman E. et.al. (1992) Interaction of the putative essential nutrient pyrroloquinoline quinone with the N-methyl-D-aspartate receptor redox modulatory site; J Neurosci. 1992 Jun;12(6):2362-9
  5. Monografie PQQ, Natura Foundation, 2019 https://www.naturafoundation.nl/kenniscentrum/monografie/?monografieid=198

 

 

Cookies

Als u verder klikt op onze website, gaat u er ook mee akkoord dat we cookies gebruiken. Daarmee verzamelen we gegevens en volgen we wat bezoekers doen op onze website. Met die informatie verbeteren we onze website en tonen we informatie die aansluit bij wat u interesseert. Als u geen cookies accepteert, kunt u geen video's bekijken of content delen op social media. Meer informatie.

Cookies zelf instellen