Natura Foundation Symposium: Post-acute infectieuze syndromen

Steeds meer cliënten blijven langdurig klachten houden na een infectie. Niet alleen na COVID-19, maar ook na infecties zoals de ziekte van Pfeiffer, Q-koorts en andere virale of bacteriële infecties kan het herstel stagneren. Klachten als aanhoudende vermoeidheid, brain fog, pijn, slaap- en stressontregeling, spijsverteringsproblemen en terugkerende terugval na belasting komen in de praktijk steeds vaker voor.

Waarom herstelt de één volledig, terwijl de ander maanden of zelfs jaren klachten blijft houden? Welke mechanismen spelen mogelijk een rol bij post-acute infectieuze syndromen? En vooral: hoe kun je cliënten met PAIS en Long COVID op een onderbouwde, praktische en integrale manier begeleiden?

Op 2 december 2026 organiseert Natura Foundation een wetenschappelijk symposium over post-acute infectieuze syndromen, waaronder Long COVID. Een dag waarin actuele wetenschap, klinische praktijk en praktische toepasbaarheid samenkomen.

Dit symposium is bedoeld voor orthomoleculair therapeuten, fysiotherapeuten, osteopaten, kPNI-therapeuten, artsen, apothekers en andere professionals die werken met cliënten met aanhoudende post-infectieuze klachten.

De dag staat in het teken van verdieping, verbinding en toepasbaarheid. We kijken niet alleen naar de wetenschappelijke achtergrond, maar vooral ook naar wat er in de praktijk wordt gezien. Welke patronen komen terug bij PAIS en Long COVID? Welke interventies lijken helpend? Waar liggen de valkuilen? En hoe kunnen verschillende disciplines elkaar versterken?

Tijdens het symposium nemen we je mee in de actuele inzichten rondom PAIS en Long COVID. We verkennen mogelijke onderliggende mechanismen, zoals immuunontregeling, neuro-inflammatie, mitochondriale belasting, autonome ontregeling, stressfysiologie en verstoringen in herstelcapaciteit.

Daarnaast is er veel aandacht voor de vertaalslag naar de praktijk. Hoe herken je deze klachtenbeelden? Hoe bouw je begeleiding zorgvuldig op? Hoe voorkom je overbelasting? En hoe werk je vanuit een integrale visie aan herstelvoorwaarden zoals energiehuishouding, slaap, stressregulatie, voeding, darmgezondheid en belastbaarheid?

Ook presenteren we tijdens deze dag een geactualiseerde versie van het Natura Foundation Long COVID/PAIS-protocol, waarin recente wetenschappelijke inzichten en praktijkervaring worden samengebracht.

PAIS en Long COVID vragen om nuance. Daarom kiezen we bewust voor een symposium dat inhoudelijk sterk is, maar niet onnodig overvol. Geen dag met alleen wetenschappelijke lezingen, maar een zorgvuldig opgebouwd programma met ruimte voor ontmoeting en uitwisseling.

Naast inhoudelijke verdieping is er aandacht voor verbinding tussen professionals. Want juist bij complexe post-infectieuze klachten is samenwerking belangrijk. Dit symposium biedt ruimte om je kennis te verdiepen, je blik te verbreden en je professionele netwerk rond dit thema te versterken.

Spreker: Prof. dr. Frits Muskiet

In de literatuur wordt te gemakkelijk gesproken over ‘mitochondriële disfunctie’. Dat komt omdat mitochondriën louter worden beschouwd als ‘de energiecentrales van een cel’. Dat zijn ze ook, maar niet als een cel deelt. Ze houden zich dan vooral bezig met de synthese van onderdelen voor een dochtercel en minder met het genereren van ATP, zoals dat is beschreven in leerboeken. Want daarin heeft men het over het metabolisme van een gedifferentieerde cel.  Mitochondriën in een delende cel verkeren in het ‘Warburg-effect’. Dat wordt gekenmerkt door een intensieve opname van glucose en glutamine, het versterken van de pentosefosfaatcyclus voor onder andere meer reducerend vermogen, en de uitscheiding van energierijk lactaat, ook als er voldoende zuurstof aanwezig is. Dit Warburg-effect, voor het eerst vastgesteld bij delende kankercellen, openbaart zich nu als een rode draad door vele (neuro)degeneratieve ziektes. Wat deze ziektes met elkaar gemeen hebben, is dat de getroffen cellen zijn vastgelopen in hun deling of in een keiharde metabole houdgreep worden gehouden door intracellulaire microben. Voor chronische vermoeidheid kwam de doorbraak in 2016, maar deze is helaas nog steeds niet geland.

Spreker: Drs. Bas de Cock

PAIS en Long COVID kenmerken zich door een grote diversiteit aan klachten, waaronder vermoeidheid, post-exertionele malaise, cognitieve problemen, autonome ontregeling, pijn, slaapstoornissen en verminderde belastbaarheid. In deze lezing benadert Bas de Cock deze aandoeningen als multisysteemontregelingen waarbij onder meer het immuunsysteem, de stofwisseling, de microcirculatie, het autonome zenuwstelsel en de mitochondriale energiehuishouding betrokken zijn. Hij bespreekt hoe deze systemen elkaar beïnvloeden en waarom herstel meer vraagt dan een uitsluitend symptoomgerichte, reductionistische benadering. Vanuit zijn klinische ervaring en het door Able Healthcare ontwikkelde programma voor post-COVID laat hij zien hoe voeding, slaap, stressregulatie, ademhaling, zorgvuldig afgestemde beweging, sociale verbinding en andere leefstijlinterventies kunnen worden geïntegreerd in een gepersonaliseerd hersteltraject. Daarbij is ook aandacht voor belastbaarheid, pacing, contra-indicaties, zelfregie en de noodzaak van verder wetenschappelijk onderzoek. Deze integrale benadering heeft reeds bij veel mensen met ME/CVS en Long COVID geleid tot duurzaam herstel en een aanzienlijke verbetering van gezondheid en kwaliteit van leven.

Spreker: Dennis Zeilstra

PAIS is geen nieuwe aandoening, maar door COVID-19 is er veel meer onderzoek naar gedaan. Dit valt samen met een enorme toename van onderzoek naar het microbioom. Inmiddels is duidelijk dat de mens en zijn microbioom geen losstaande entiteiten zijn, maar samen een nauw verweven holobiont vormen. Dit verklaart ook waarom het microbioom bij vrijwel alle ziekten betrokken is. PAIS is daar geen uitzondering op en in deze lezing zal Dennis de wetenschappelijke inzichten over de relatie tussen het microbioom en PAIS delen. Inmiddels is er ook ruime ervaring vanuit de praktijk. In een pilotproject dat Microbiome Center samen met Q-support heeft uitgevoerd, zijn 85 patiënten met het Q-koortsvermoeidheidssyndroom behandeld. Ongeveer de helft van deze patiënten, die gemiddeld al 16 jaar ziek waren, rapporteerde verbetering van algemeen welbevinden. In zijn lezing zal Dennis deze resultaten presenteren en in een breder kader van onder andere ME/CVS en Long COVID plaatsen.

Spreker: Michael Kuster

Deze lezing biedt een integrale leefstijlaanpak voor postvirale problematiek, waarbij kort wordt ingegaan op de fysiologie en wat er fysiologisch aan de hand is, gevolgd door een praktische aanpak voor de praktijk.

Tijdens de lezing worden er drie verschillende hypothesen beschreven, waaronder:

Deze drie fases lopen vloeiend in en naast elkaar, waarbij regelmatig naar het geheel gekeken moet worden: wat belemmert het herstel en wat bevordert het?

Spreker: Fien Demeulemeester

Fien neemt je stap voor stap mee door een mogelijk orthomoleculair behandelplan voor patiënten met Long COVID. Vanuit de huidige wetenschappelijke inzichten wordt de link gelegd tussen virale persistentie, schade aan de microvasculatuur en daaropvolgende neuro-inflammatie. Maar waarom ontwikkelt de ene patiënt Long COVID en de andere niet? Ook de belangrijkste aangetoonde risicofactoren en individuele kwetsbaarheden krijgen een plaats binnen het stappenplan. Tot slot wordt de vertaalslag gemaakt van wetenschap naar praktijk, met gerichte nutriënten- en suppletie-interventies voor veelvoorkomende aanhoudende klachten zoals vermoeidheid, inspanningsintolerantie (PEM), concentratie- en geheugenproblemen, slaapproblemen, kortademigheid en spier- en gewrichtspijn.

Emeritus hoogleraar Pathofysiologie en Klinisch Chemische Analyse

Frits Muskiet is emeritus hoogleraar Pathofysiologie en Klinisch Chemische Analyse en was jarenlang als klinisch chemicus verbonden aan het Universitair Medisch Centrum Groningen. In zijn wetenschappelijke werk hield hij zich bezig met een scala aan onderwerpen binnen evenzoveel medische specialismen, maar uiteindelijk vooral met voeding, leefstijl en evolutionaire geneeskunde. In recente publicaties beschrijft hij het Warburg-effect als een mogelijke rode draad door ogenschijnlijk uiteenlopende aandoeningen, waaronder het chronische vermoeidheidssyndroom, postvirale syndromen en (neuro)degeneratieve ziekten. Zijn werk kenmerkt zich door een brede, mechanistische en kritisch-wetenschappelijke benadering van vooral de voedingswetenschap. Zijn motto is: “Als je de evolutie niet begrijpt, moet je veel schijnbaar ongerelateerde ‘weetjes’ onthouden”.

KNO-arts, Integrative Medicine-arts en medeoprichter van Able Healthcare

Bas de Cock is KNO-arts en Integrative Medicine-arts, gespecialiseerd in tinnitus, duizeligheid, aanhoudende lichamelijke klachten en ME/CVS & Long-COVID. Na ruim tien jaar als KNO-arts in verschillende ziekenhuizen te hebben gewerkt, startte hij in 2021 zijn eigen praktijk voor mensgerichte en integrale KNO-zorg. Hij is medeoprichter van Able Healthcare, waar hij met een multidisciplinair team integrale gezondheidsprogramma’s en nascholingen voor zorgprofessionals ontwikkelt. Bas combineert reguliere medische kennis met inzichten uit leefstijlgeneeskunde, positieve gezondheid, functionele geneeskunde en mind-body medicine. In zijn werk kijkt hij verder dan de afzonderlijke klacht. Hij benadert de mens als een integraal geheel, waarin het immuunsysteem, de stofwisseling, het zenuwstelsel, de energiehuishouding, leefstijl en omgeving voortdurend met elkaar in wisselwerking staan. Vanuit deze integrale visie ontstaat duurzaam herstel door de mens als één samenhangend geheel te benaderen, waarbij alle lichamelijke, mentale en omgevingsfactoren in hun onderlinge samenhang worden meegenomen.

Directeur voor wetenschap en techniek (Microbiome Center)

Dennis Zeilstra is directeur voor wetenschap en techniek bij Microbiome Center. Hij houdt zich bezig met de wetenschap rondom het microbioom, variërend van het interpreteren en naar de praktijk vertalen van wetenschappelijke publicaties, tot het analyseren van data uit de praktijk. Dennis werkt onder andere vanuit inzichten uit de epistemologie, een tak van de filosofie die zich bezighoudt met de vraag “Wat kunnen we weten?”. Hij heeft veel ervaring met het begrijpen en analyseren van kentheoretische achtergronden van wetenschappelijk onderzoek naar voeding, leefstijl en gezondheid. Binnen Microbiome Center richt Dennis zich op onderzoek naar en de ontwikkeling en optimalisatie van gepersonaliseerde behandelingen voor patiënten.

Integraal therapeut (fysio, fascia, orthomoleculair, slaap, ademhaling, KPNI i.o)

Michael Kuster werkt al tien jaar in de multidisciplinaire tweedelijnsrevalidatie voor complexe klachten als integrale therapeut. Hij helpt mensen met complexe chronische problematiek om hun herstelvermogen te optimaliseren, veerkracht te vergroten en zelfregie te bevorderen door middel van een holistische aanpak. Hierbij maakt hij gebruik van gecombineerde interventies vanuit zijn verschillende opleidingen, waaronder fysiotherapie, fasciatherapie, ademtherapie, orthomoleculaire therapie en leefstijltherapie.

Bewegingswetenschapper, osteopaat en kPNI-therapeut

Fien Demeulemeester is bewegingswetenschapper, osteopaat, kPNI-therapeut en Science and Education Manager bij Natura Foundation. Ze studeerde Sport- en Bewegingswetenschappen aan de Universiteit Gent en verdiepte zich daarna in osteopathie, orthomoleculaire therapie en klinische Psycho-Neuro-Immunologie. Sinds 2018 is zij als docent verbonden aan Natura Foundation en maakt zij deel uit van het Science Team. In haar werk verbindt Fien wetenschappelijke kennis over fysiologie, voeding en gezondheid met de praktijk. Ze richt zich op onderliggende mechanismen van ziekte en herstel, individuele kwetsbaarheden en de vertaling daarvan naar gerichte, praktisch toepasbare interventies.

Dit symposium is geschikt voor:

De investering voor het symposium incl. lunch is € 175,- excl. BTW.

Datum: 2 december 2026
Tijd: 09:30- 17:00u
Locatie: Landgoed de Horst, Driebergen (regio Utrecht)
Thema: Post-acute infectieuze syndromen, waaronder Long COVID
Doelgroep: therapeuten, artsen, apothekers en andere gezondheidsprofessionals die interesse hebben in het thema.

Dus wil jij beter begrijpen waarom herstel na infectie soms uitblijft? En hoe je cliënten met PAIS en Long COVID op een praktische en onderbouwde manier kunt begeleiden?

Reserveer dan nu je plek voor het Natura Foundation Symposium. Meld je aan vóór 1 december 2026! Vol = vol.