NAC


Werking

NAC is een verbinding van het zwavelhoudende aminozuur L-cysteïne, dat, veel meer dan L-cysteïne zelf een zeer goede precursor is voor de synthese van intracellulair glutathion.

Glutathion is een antioxidant dat in alle lichaamscellen wordt aangetroffen. Het is het belangrijkste afweermechanisme van de cel tegen oxidatieve stress. Het speelt een rol in de energiestofwisseling, celdeling en een groot aantal andere functies en is daarom essentieel voor het voortbestaan van de cel. Glutathion is een tripeptide dat uit drie aminozuren bestaat: L-cysteïne, L-glutaminezuur en L-glycine. Meestal is L-cysteïne het limiterende aminozuur, daarom wordt het nemen van NAC door veel onderzoekers aanbevolen om de glutathionproductie te stimuleren. De glutathionniveaus in de cel nemen gemiddeld 30-35% af naarmate de leeftijd vordert, en ook bij een aantal ziekten worden sterk verlaagde glutathionspiegels waargenomen (o.a. HIV-infectie en hartaandoeningen).

NAC wordt eerst omgezet in L-cysteïne voordat het gebruikt wordt voor de productie van glutathion. Het ligt dus voor de hand te veronderstellen dat het beter is om L-cysteïne te nemen dan NAC om de glutathionproductie te verhogen. Toch blijkt NAC een veel betere bron te zijn. L-cysteïne verliest naar schatting 85% van zijn zwavelgroepen (het actieve deel van glutathion) in het verteringsproces, terwijl het stabielere NAC maar 15% verliest. Dit betekent dat na vertering NAC bijna zes maal zoveel actieve zwavelgroepen heeft dan L-cysteïne.

De werking van NAC uit zich op een aantal fronten:

  • Antioxidatieve werking: NAC heeft zelf een directe antioxidatieve capaciteit die te verklaren is door de aanwezigheid van de sulfhydrylgroepen (SH-groepen) op het molecule en de promotie van de vorming van glutathion.
  • Detoxificatie: hoge doseringen NAC worden in ziekenhuizen toegepast als tegengif om leverbeschadiging te voorkomen bij een overdosis paracetamol. Paracetamol verlaagt drastisch de hoeveelheid glutathion in de lever. Ook veel andere medicijnen (o.a. protease-remmers bij AIDS) verlagen de hoeveelheden glutathion in het lichaam. NAC levert de cysteïne die nodig is voor het herstellen van de normale concentraties glutahion. De sulfhydrylgroepen op NAC, cysteïne en glutathion zijn met name interessant omdat ze direct met vele toxinen kunnen reageren. Maar detoxificatie door NAC verloopt langs nog minimaal 10 andere wegen en nog tientallen andere soorten vergiftigingen geeft behandeling met NAC bemoedigende resultaten.
  • Hart- en vaatziekten: NAC remt de oxidatie van LDL en heeft een verhogend effect op HDL-cholesterol. Ook homocysteïneconcentraties gaan omlaag. Lp(a)-concentraties werden echter niet beïnvloed. Glutathion-inductie door NAC is ook zeer belangrijk bij de bescherming van de lichaamsweefsels tegen reperfusie-schade na een hartinfarct of transplantatie.
  • Immuunversterking: NAC is al jaren een zeer populaire alternatieve behandelmethode bij HIV-infectie. Dit is gebaseerd op de constatering dat de glutathionstatus een belangrijke determinant is voor overleving van HIV-geïnfecteerden en dat suppletie met NAC de glutathionniveaus bij deze patiënten weer kan herstellen. Of NAC daadwerkelijk ook de overleving van HIV geïnfecteerden verbetert, moet nog in goed opgezet klinisch onderzoek worden onderzocht.
  • Slijmoplossend: NAC wordt in ziekenhuizen gegeven bij bronchitis, cystische fibrose, astma, sinusitis en pneumonie. Het helpt om het slijm af te breken, waardoor het gemakkelijker kan worden opgehoest. NAC splitst de zwavelbruggen van in het slijm in aparte sulfhydrylgroepen, waardoor kleinere moleculen ontstaan. Bij dergelijke toepassingen wordt NAC soms als spray toegepast.
  • Overig: NAC kan daarnaast nog overal worden ingezet waar een sterke antioxidatieve bescherming belangrijk is. Te denken valt onder andere aan life-extension en sportbeoefening.
  • Coronavirus en covid-19: NAC is een sterke antioxidant (een precursor van gluthation) in de longen en remt pulmonaire inflammatie en oedeem, neutrofielen, macrofagen, IL-1ß en IL-6 en werkt mucolytisch. Het kan beschermend werken tegen acute longschade. 

Indicaties

  • vrije radicaalpathologieën
  • detoxificatie
  • zware metalenbelasting
  • alcoholisme
  • leverstoornissen
  • levercirrose
  • hart- en vaatziekten
  • hypercholesterolemie
  • hyperhomocysteïnemie
  • bescherming tegen reperfusie-schade
  • immunodeficiëntie
  • ontstekingen
  • luchtwegaandoeningen
  • slijmvorming bij bronchitis, cystische fibrose, astma, sinusitis en pneumonie
  • narcose (bijwerkingen)
  • methyleringspathologieën
  • anti-aging
  • coronavirus
  • herstel na covid-19

Contraindicaties

In de aangegeven dosering zijn van NAC geen contra-indicaties bekend.

Bijwerkingen

Voor zover bekend veroorzaakt NAC in de aangegeven dosering geen bijwerkingen. Hoge doses NAC (zoals die bij paracetamolvergiftiging worden toegepast), die op een lege maag zijn ingenomen, kunnen soms lichte misselijkheid en/of maagirritaties veroorzaken. Het innemen van NAC met een licht verteerbare snack zonder eiwit (bv. fruit) lost het probleem vaak op.

Interacties

Diverse medicijnen, toxinen en ook alcohol kunnen de glutathionspiegels verlagen en zo de behoefte aan NAC verhogen. Ook andere interacties met reguliere of natuurgeneesmiddelen zijn mogelijk. Raadpleeg hiervoor een deskundige.

Dosering

NAC wordt meestal gebruikt in doseringen tussen 200 en 1200 mg per dag, in meerdere doses, verspreid over de dag. Mensen die bloot staan aan grote hoeveelheden oxidanten en gifstoffen, zoals rokers, wordt aangeraden tegen de 1200 mg per dag te nemen. Bij ernstige ziekten als AIDS worden hogere doseringen gebruikt, meestal rond de 2000 mg per dag.


Synergisme

Om optimaal te kunnen werken heeft NAC synergisten nodig, die in een goede multi kunnen worden gevonden. Met name alfa-liponzuur, L-glutamine, vitamine C en vitamine E spelen een belangrijke rol bij de regeneratie van glutathion (vitamine C zet geoxideerd glutathion weer terug in de gereduceerde vorm, vitamine E doet hetzelfde bij vitamine C). Een goed antioxidantencomplex, alfa-liponzuur of L-Glutamine 500 is dus zeker een goede synergistische ondersteuning. Daarnaast wordt een basissuppletie van een goed multipreparaat aanbevolen.

Referenties

  1. Kelly GS. Clinical applications of N-acetylcysteine. Altern Med Rev 1998; 3: 114-127.
  2. Wernerman J, Hammarqvist F. Modulation of endogenous glutathione availability. Curr Opin Clin Nutr Metab Care 1999; 2: 487-492.
  3. Akerlund B, Jarstrand C, Lindeke B, Sonnerborg A, Akerblad AC, Rasool O. Effect of N-acetylcysteine(NAC) treatment on HIV-1 infection: a double-blind placebo-controlled trial. Eur J Clin Pharmacol 1996; 50: 457-461.
  4. Herzenberg LA, De Rosa SC, Dubs JG, et al. Glutathione deficiency is associated with impaired survival in HIV disease. Proc Natl Acad Sci U S A 1997; 94: 1967-1972.
  5. Aruoma OI, Halliwell B, Hoey BM, Butler J. The antioxidant action of N-acetylcysteine: its reaction with hydrogen peroxide, hydroxyl radical, superoxide, and hypochlorous acid. Free Radic Biol Med 1989; 6: 593-597.
  6. Meyer A, Buhl R, Magnussen H. The effect of oral N-acetylcysteine on lung glutathione levels in idiopathic pulmonary fibrosis [see comments]. Eur Respir J 1994; 7: 431-436.
  7. Spies CD, Reinhart K, Witt I, et al. Influence of N-acetylcysteine on indirect indicators of tissue oxygenation in septic shock patients: results from a prospective, randomized, double-blind study. Crit Care Med 1994; 22: 1738-1746.
  8. Chyka PA, Butler AY, Holliman BJ, Herman MI. Utility of acetylcysteine in treating poisonings and adverse drug reactions. Drug Saf 2000 Feb;22(2):123-48 2000; 22: 123-148.
  9. Rattan AK, Arad Y. Temporal and kinetic determinants of the inhibition of LDL oxidation by N-acetylcysteine (NAC). Atherosclerosis 1998; 138: 319-327.
  10. Wiklund O, Fager G, Andersson A, Lundstam U, Masson P, Hultberg B. N-acetylcysteine treatment lowers plasma homocysteine but not serum lipoprotein(a) levels. Atherosclerosis 1996; 119: 99-106.
  11. Franceschini G, Werba JP, Safa O, Gikalov I, Sirtori CR. Dose-related increase of HDL-cholesterol levels after N-acetylcysteine in man. Pharmacol Res 1993; 28: 213-218.
  12. Thies JC, Teklote J, Clauer U, et al. The efficacy of N-acetylcysteine as a hepatoprotective agent in liver transplantation. Transpl Int 1998; 11 Suppl 1: S390-S392.
  13. Ceconi C, Curello S, Cargnoni A, Ferrari R, Albertini A, Visioli O. The role of glutathione status in the protection against ischaemic and reperfusion damage: effects of N-acetyl cysteine. J Mol Cell Cardiol 1988; 20: 5-13.
  14. Marchetti G, Lodola E, Licciardello L, Colombo A. Use of N-acetylcysteine in the management of coronary artery diseases. Cardiologia 1999; 44: 633-637.
  15. Droge W, Breitkreutz R. N-acetyl-cysteine in the therapy of HIV-positive patients. Curr Opin Clin Nutr Metab Care 1999; 2: 493-498.
  16. Sprietsma JE. Cysteine, glutathione (GSH) and zinc and copper ions together are effective, natural, intracellular inhibitors of (AIDS) viruses. Med Hypotheses 1999; 52: 529-538.
  17. Roederer M, Staal FJ, Ela SW, Herzenberg LA. N-acetylcysteine: potential for AIDS therapy. Pharmacology 1993; 46: 121-129.
  18. van Zandwijk N. N-acetylcysteine (NAC) and glutathione (GSH): antioxidant and chemopreventive properties, with special reference to lung cancer. J Cell Biochem Suppl 1995; 22: 24-32.

Download volledige monografie

Vul uw gegevens in en ontvang de volledige monografie als pdf-bestand.

Uw profiel

Ja, schrijf mij in voor de tweewekelijkse nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de nieuwste inzichten over gezondheid, events en webinars.
Ja, ik ga akkoord met de Privacy Statement van Natura Foundation

Cookies

Als u verder klikt op onze website, gaat u er ook mee akkoord dat we cookies gebruiken. Daarmee verzamelen we gegevens en volgen we wat bezoekers doen op onze website. Met die informatie verbeteren we onze website en tonen we informatie die aansluit bij wat u interesseert. Als u geen cookies accepteert, kunt u geen video's bekijken of content delen op social media. Meer informatie.

Cookies zelf instellen