Synergie in voeding: 1 + 1 = 3

Fien Demeulemeester
Docent
In deze column vertelt docente Fien je alles over nutriëntensynergie.
Hoge doseringen of lage doseringen voedingsstoffen in supplementen? Voedingsstoffen (nutriënten) hebben we nodig voor onze gezondheid. Maar wat de juiste verhouding aan nutriënten is, is voor iedereen persoonlijk. Gaan we nutriënten met supplementen aanvullen, dan kunnen we dat op verschillende manieren doen. Enkele nutriënten in hoge doseringen om snel een (bloed)spiegel te laten stijgen of lage doseringen met meerdere nutriënten die synergistisch kunnen werken. Wat weten we over deze nutriëntensynergie?
Hoge of lage doseringen: wat is wijsheid?
Hoge doseringen nutriënten in supplementen worden in verband gebracht met een snelle stijging van serumniveaus van bepaalde voedingsstoffen. Dit leidt mogelijk tot snelle therapeutische resultaten. Echter leidt een hogere dosis niet altijd beter tot een beter resultaat. Denk maar aan vitamine B6, vitamine A of ijzer waarvan er klachten bekend zijn van teveel en te lang gebruik.
Nutriëntensynergie: samenwerken in het lichaam
Naast het gebruik van hoge doseringen kan een aanpak met lagere doseringen soms significantere gezondheidsresultaten opleveren wanneer vitamines in synergie worden gebruikt. Nutriëntensynergie verwijst naar het feit dat nutriënten in ons lichaam niet geïsoleerd zijn, maar met elkaar samenwerken en elkaars opname, beschikbaarheid en effectiviteit beïnvloeden. Ons metabolisme is complex en is voor belangrijke processen afhankelijk van nutriënten die met elkaar samenwerken. Macronutriënten en micronutriënten zijn van elkaar afhankelijk om hun functie uit te kunnen voeren. De macronutriënten fungeren als de fabriek, de micronutriënten het personeel dat de fabriek laat draaien.
Enkele voorbeelden van nutriëntensynergie zijn bijvoorbeeld: de noodzaak van magnesium bij de opname van vitamine D; de ondersteuning van vitamine C bij de opname van ijzer; de ondersteuning van vitamine C bij de recycling van vitamine E; de samenwerking van vitamine D & K2 in de calciumhuishouding; de ondersteunende rol van zink en selenium in de schildklierfunctie; de synergie tussen verschillende carotenoïden om vitamine A te maken en denk maar eens aan de complexe samenwerking tussen de verschillende B-vitaminen in tal van lichamelijk processen.
Synergie in voeding: van opname tot effect
Niet alleen nutriënten hebben synergie met elkaar, ook voedingsmiddelen hebben dat. Zo bevordert knoflook samen met honing de opname van ijzer, terwijl flavonoïden in amandelschillen samenwerken met vitamine C en vitamine E om LDL-oxidatie te verminderen. Het eten van gekookte eieren met tomaten, wortels en groene bladgroenten verhoogt de opname van carotenoïden aanzienlijk. Citroen en groene bladgroenten samen verbeteren de opname van non-heemijzer. Yoghurt en banaan werken samen als pre- en probiotica, wat de darmgezondheid en calciumopname ondersteunt. En knoflook en vis versterken samen de immuniteit en verbeteren de gezondheid van het hart en de bloedvaten.
De kracht van synergie
Samengevat suggereert groeiend bewijs dat bepaalde nutriënten effectiever werken wanneer ze worden gecombineerd en door het synergistische effect een positiever effect hebben dan een enkel nutriënt. 1+1=3