Ozempic in de oertijd

In deze column gepubliceerd in PharmActueel vertelt docent Wout je over het populaire 'wondermiddel' Ozempic. Het stimuleert insuline-afgifte, remt glucagon-afgifte, vertraagt maaglediging en geeft een verzadigingssignaal aan de hersenen. Maar is het gebruik wel zonder risico's? En wat is een natuurlijk en veiliger alternatief?

Of het nu een wondermiddel of een schijnoplossing is, Ozempic is razend populair. Het medicijn is bedoeld voor mensen met obesitas, maar werd vooral populair onder mensen die snel wilden afvallen, zónder er veel moeite voor te doen. Klinkt als een sprookje, maar het lijkt daadwerkelijk effect te hebben. Hoe zit dat dan?

Ozempic stimuleert een lichaamseigen stofje dat de bloedsuikerhuishouding reguleert, waardoor je sneller en langer vol zit. Maar waarom hebben we dat stofje eigenlijk? Evolutionair gezien zou het toch niet voordelig zijn dat we snel vol zitten in tijden wanneer je helemaal niet weet of je de komende dagen nog wel voedsel kunt vinden? Laten we Ozempic en de evolutie naast elkaar leggen.

De werkzame stof in Ozempic is semaglutide, een glucagon-like-peptide-1 (GLP-1) agonist. GLP-1 is een hormoon dat wordt aangemaakt in de darmen na het eten van een maaltijd. Dit alles stimuleert insuline-afgifte, remt glucagon-afgifte, vertraagt maaglediging en geeft een verzadigingssignaal aan de hersenen. Op deze manier vallen mensen versneld af. Ideaal voor de summerbody!

Of toch niet? Het gaat namelijk niet zonder risico’s. Ozempic-gebruikers kunnen bijwerkingen ervaren als misselijkheid, obstipatie, braken en diarree. Daarnaast zit het gevaar van Ozempic-gebruik in de mogelijke ernstige bijwerkingen als pancreatitis, nierproblemen en oogziekten. Verder is er ook te weinig onderzoek gedaan naar het gebruik van Ozempic bij gezonde mensen. Het is dan ook niet verstandig om zomaar te gebruiken wanneer het niet voorgeschreven is.

GLP-1 is onderdeel van het incretine systeem dat zorgt voor efficiënte glucose- en energiehuishouding. Het voorkomt hoge bloedsuikerspiegels en reguleert de eetlust. GLP-1 zorgt ook voor een verzadigingsgevoel. Waarom is dat evolutionair voordelig? Dat zit zo. GLP-1 stimuleert insuline. Hierdoor kan direct alle glucose worden opgenomen en opgeslagen in bijvoorbeeld spier- en vetcellen. Dat is voordelig, want zo wordt er zoveel mogelijk glucose opgeslagen en dus niet verspild.

GLP-1 voorkomt ook een hoge bloedsuikerpiek, omdat insuline snel overtollig glucose uit de bloedbaan haalt. Dit zorgt voor een stabiele bloedsuiker, waardoor je ook een verminderd hongergevoel zal hebben. Daarnaast zorgt het hormoon voor een vertraagde maaglediging. Wanneer het voedsel langer in de maag blijft, hebben de spijsverteringsenzymen meer tijd om het voedsel goed te verteren. Dit zorgt voor een betere vertering en opname in het lichaam. Dankzij GLP-1 gaat er dus niets verloren. Alles wat gegeten is, wordt optimaal benut. Maar wat kun je doen om de werking van GLP-1 op een natuurlijke manier te stimuleren?

Precies! Intermitterend vasten is dé manier om de GLP-1-response op natuurlijke wijze te stimuleren. Er zijn aanwijzingen dat vasten leidt tot hogere postprandiale GLP-1-waarden in het bloed. Dat betekent dat de GLP-1-respons na een maaltijd sterker is in vergelijking met een situatie waarin iemand regelmatig eet. Dat is evolutionair voordelig, want als je lang niet hebt gegeten, wil je natuurlijk dat wát je eet, optimaal wordt opgenomen in het lichaam. Als er dan tijden van schaarste aankomen, heb jij extra voorraad. Nu leven we niet meer in de oertijd en zullen tijden van schaarste weinig voorkomen, maar we willen wel natuurlijk metabool flexibel zijn. Dus wat kunnen we tegenwoordig doen om GLP-1 te stimuleren? Vasten!

Wil je dan toch wat snacken? Let er dan op dat de maaltijd vezels bevat. Vezels worden in de darm gefermenteerd tot korte-ketenvetzuren. Deze vetzuren activeren L-cellen in de darmwand, wat leidt tot afgifte van GLP-1. Naast vezels zijn ook bitterstoffen, zoals berberine, artisjok, broccoli, spruitjes en groene bladgroenten, effectieve GLP-1 agonisten. Deze activeren bitter taste receptors (T2R) in de darmen waardoor GLP-1 wordt afgegeven. Daarnaast stimuleren eiwitten ook de GLP-1 afgifte. Maar je kunt ook een lekker drankje maken met kaneel, gember, kurkuma en groene thee. Dan heb je een mooie mocktail die je GLP-1-respons op een natuurlijke manier verhoogt. Ook kan koffie je GLP-1 een beetje doen stijgen en je sneller verzadigd laten voelen. Dus de oerkracht van GLP-1 zit niet alleen in een injectie, maar ook in je dagelijkse keuzes, leefstijl en soms in je mocktail!

Wil je terug naar al onze artikelen? Klik dan hier.