IJzertekort of is er meer aan de hand?

Bij anemie wordt vaak direct aan een ijzertekort gedacht. Toch laat wetenschappelijke literatuur zien dat de oorzaken van bloedarmoede veel breder kunnen zijn. Naast ijzer spelen ook andere micronutriënten een rol in de vorming en het functioneren van rode bloedcellen.

In deze review wordt uitgelegd hoe verschillende typen anemie ontstaan en waarom tekorten aan bijvoorbeeld vitamine B12, folaat, andere B-vitamines, vitamine C, A en E en sporenelementen zoals koper en zink een rol kunnen spelen. Sommige van deze tekorten kunnen zelfs een bloedbeeld geven dat sterk lijkt op een ijzertekort.

Er zijn grofweg verschillende soorten ijzertekorten (anemiën), vaak ingedeeld naar het formaat van de rode bloedcel en het mechanisme. Je hebt microcytaire anemie (kleine, bleke cellen), macrocytaire anemie (grote cellen) en normocytaire anemie (normale grootte). Daarnaast beschrijft het artikel ook anemie door hemolyse (snellere afbraak van rode bloedcellen) en sideroblastische patronen (stoornis in hemoglobine-opbouw). 

We denken bij anemie vaak meteen aan ijzertekort, maar deze review laat zien waarom dat soms te simpel is. Andere micronutriënt-tekorten krijgen weinig aandacht en geven vaak geen unieke klachten waardoor je ze makkelijk mist. Het is al meer bekend dat B12- of folaattekort een rol kunnen spelen bij een anemie. Maar soms eet of slikt iemand braaf ijzer, folaat of B12 en toch blijft het Hb laag.

Welke voedingsstoffen kunnen een rol spelen? De grote drie blijven wereldwijd het belangrijkst: ijzer, vitamine B12 en folaat. Dit artikel zoomt juist in op minder bekende oorzaken die vooral belangrijk worden bij ondervoeding, malabsorptie, na maag-/darmchirurgie of bij complexe ziektebeelden. Andere B-vitamines zoals B6 (pyridoxine), B2 (riboflavine) en B1 (thiamine), plus vitamine C, A en E, en sporenelementen zoals koper, zink en selenium kunnen ook een rol spelen. Deze tekorten komen minder vaak voor, maar zijn klinisch relevant omdat ze anemie kunnen veroorzaken of in stand houden. Sommige tekorten, zoals een kopertekort, verstoren het gebruik van ijzer in het lichaam. Daardoor ontstaat een bloedbeeld dat sterk lijkt op ijzertekort, terwijl het echte probleem niet een tekort aan ijzer is, maar een kopertekort dat nodig is voor het transport en de benutting van ijzer.

Wil je meer weten?
Lees dan hier het artikel.