Vingerprik of bloedwaardentest?

zondag 26-februari-2017

Het ijzergehalte meten doe je snel met een vingerprik. Waarom zou je dan nog een bloedwaardentest laten doen? In de praktijk blijken bloedwaarden verkregen uit de vingerprikmethode niet altijd zo betrouwbaar als de veneuze variant.

 

Een vingerprik lijkt een makkelijke en snelle methode om bloedwaarden te achterhalen. Naast Hb-waarden kan men dit ook doen voor cholesterol- en glucosewaarden. Maar zijn de uitslagen van een vingerprik wel net zo betrouwbaar als veneuze bloedafname? Daar is vergelijkend onderzoek naar gedaan.

 

Bloedwaarden van ijzer vergeleken

Onderzoekers van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) hebben onderzocht of de Hb-waarde verkregen met een vingerprik een goede maat is voor de veneuze Hb-waarde. In twee gezondheidscentra werd bij een groep patiënten eerst de Hb-waarde bepaald via een vingerprik en daarna de veneuze Hb-waarde in het laboratorium.

 

Bij 58 patiënten werden beide Hb-metingen verricht. De gemiddelde Hb-waarde van de vingerprik was 8,0 mmol/l en de gemiddelde veneuze Hb-waarde was 8,2 mmol/l. De sensitiviteit van de vingerprik was 81 procent  en de specificiteit 95 procent. In de onderzochte populatie waarin de prevalentie van anemie 28 procent bedroeg, was de voorspellende waarde van een positieve vingerprikuitslag 87 procent en die van een negatieve uitslag 93 procent.

 

Hoewel volgens de testkenmerken de vingerprikmethode goed bruikbaar was om de Hb-concentratie te bepalen, was bij sommige patiënten het verschil tussen de waarde gemeten met de vingerprik en de laboratoriumwaarde erg groot.

 

Conclusie van de onderzoekers: “Wanneer een betrouwbare Hb-uitslag nodig is, kan men beter direct een veneuze Hb-bepaling laten uitvoeren.”

 

Cholesterol- en glucosemetingen

In het kader van het project Lokale en Nationale Monitor Volksgezondheid (Monitor VGZ) van het RIVM is onderzocht of de waarden van totaal- en HDL-cholesterol en glucose volgens een vingerprikmethode overeenkomen met de uitslagen afkomstig van analysetechnieken in een gecertificeerd laboratorium.

 

De correlatie voor totaal- en HDL-cholesterol tussen de vingerprikmethode en de veneuze bloedafname bleek circa 0,86. De correlatie voor glucose was met 0,62 nog een stuk lager. Het gemiddelde totaal- en HDL-cholesterolgehalte en glucose in het bloed afkomstig van de vingerprik bleek significant hoger dan de waarden in veneus bloed. De prevalentie van hypercholesterolemie bleek zelfs 2 keer zo hoog te zijn volgens de vingerprikwaarden in vergelijking met de veneuze bloedwaarden.

 

Ook de onderzoekers van Monitor VGZ kwamen tot de conclusie dat een vingerprik geen vervanging is voor analyse in het laboratorium. “De meetmethode om met behulp van een vingerprik het totaal- en HDL-cholesterol en glucose te bepalen is niet vergelijkbaar met de waarden die bepaald worden in veneus bloed door een gecertificeerd laboratorium”, aldus de onderzoekers.

 

Bloedwaardentesten in de praktijk

Met bloedwaardentesten is het eenvoudiger geworden om bloedarmoede, ijzertekort, verhoogd cholesterol, schildklierafwijkingen, auto-immuunziekten en laaggradige ontstekingen betrouwbaar op te sporen. Het grootste voordeel is dat je met een bloedwaardentest je diagnose kunt verifiëren en het succes van je behandeling kunt monitoren, hetgeen met de vingerprikmethode dus nooit volledig betrouwbaar is.

 

Voor valide bloedwaardentesten kun je bijvoorbeeld terecht bij Bonusan Bloedwaardencheck. Het bloed van je cliënt wordt gecontroleerd door een onafhankelijk, geaccrediteerd laboratorium dat is gespecialiseerd in bloedanalyse. Voor het prikken kan je cliënt terecht bij ruim 800 professionele prikpunten door heel Nederland. Als gezondheidsprofessional krijg je de uitslagen en interpreteert deze zelf.

 

De effectiviteit van de uiteindelijke behandeling hangt natuurlijk af van de exacte interpretatie van de bloeduitslagen. En daarvoor is kennis nodig van klinisch-chemische waarden en hun relevantie. Onze cursus Bloedwaardentesten helpt je om bloedwaardentesten goed te interpreteren en succesvol te integreren binnen je behandeling.

 

Schrijf je in voor onze cursus Bloedwaardentesten.

 

Bronnen

J.A.H.Eekhof en Y.Groeneveld, Bepaling van de hemoglobineconcentratie met de HemoCue in de huisartsenpraktijk: bruikbaar, maar niet volledig betrouwbaar, Ned Tijdschr Geneeskd. 2008;152:2294-7

J.K. Radder, J.H.M. Souverijn, In hoeverre is capillaire glucosebepaling (vingerprik) te vergelijken met de plasmabepaling? Welke factoren beïnvloeden de uitkomst?, Vademecum permanente nascholing huisartsen, pp 2305-2306.

Viet AL , Fiolet D , Voortman JK , Rover C de , Hanning C , Uitenbroek D , Loon AJM van, Evaluatie pilot Endogene Factoren, RIVM rapport 260854006/ 2003.

Cookies

Als u verder klikt op onze website, gaat u er ook mee akkoord dat we cookies gebruiken. Daarmee verzamelen we gegevens en volgen we wat bezoekers doen op onze website. Met die informatie verbeteren we onze website en tonen we informatie die aansluit bij wat u interesseert. Als u geen cookies accepteert, kunt u geen video's bekijken of content delen op social media. Meer informatie.

Cookies zelf instellen