Artikel: ben je ziek, blijf dan thuis

maandag 11-januari-2016

Griep kan je drukke schema danig in de war brengen. Het is dan verleidelijk om naar een lapmiddeltje te grijpen. Daarmee gaan we lijnrecht in tegen miljoenen jaren evolutie, stellen twee onderzoekers in het vaktijdschrift PLOS Biology.

 

André Frankhuizen

Veel mensen denken dat het griepvirus zélf verantwoordelijk is voor de welbekende symptomen. In werkelijkheid speelt ons lichaam een belangrijke rol. Het immuunsysteem en het zenuwstelsel doen veel meer dan de aanval openen op onwelkome indringers; ze veroorzaken ook ziektegedrag, zoals vermoeidheid, zwakte, somberheid en de behoefte om ons af te zonderen.

 

Ziektegedrag komt in alle lagen van het dierenrijk voor. De meest extreme vorm is te vinden bij sociale insecten, zoals bijen. Wanneer hun gezondheid het laat afweten, vliegen ze voor goed uit, om elders te sterven. Meer menselijke gedragingen zien we bij zebravinken en apen. Net als mensen kunnen ze hun ziekzijn maskeren – wij als we moeten werken, zij als de kans op voortplanting zich voordoet.

 

De onderzoekers stellen op basis van veel vergelijkbare voorbeelden dat ziektegedrag al miljoenen jaren bestaat en dus een voordeel oplevert. Maar hoe verhogen de symptomen van griep onze overlevingskans? Sinds wanneer gaan libido en een loopneus hand in hand? 

 

“Ziektegedrag vergroot de kans dat onze genen worden doorgegeven. Zelfs wanneer het individu het niet overleeft, zorgt afzondering van de sociale omgeving ervoor dat een infectie zich minder snel kan verspreiden. Afzondering is de meest efficiënte manier om de opmars van een overdraagbare aandoening tegen te gaan”, stellen de onderzoekers.

 

Om hun hypothese te ondersteunen, publiceerden de onderzoekers een lijst van symptomen die de overlevingskans van ons ‘zelfzuchtige genoom’ vergroten. Gebrek aan eetlust zorgt ervoor dat we onze gezamenlijke voedingsbronnen en water niet vervuilen met pathogenen. Vermoeidheid en zwakte beperken onze mobiliteit, waardoor de infectieradius afneemt. Depressie en libidoverlies zorgen ervoor dat we (intiem) menselijk contact vermijden, waardoor overdraagbare aandoeningen geen kans krijgen. 

 

Bovendien draagt bedrust bij aan een voorspoediger herstel. Doen we dat niet, dan hangt daar een stevig prijskaartje aan: mensen die regelmatig ziek naar werk gaan, hebben 74% meer kans om uiteindelijk twee maanden ziek thuis te zitten dan mensen die gewoon uitzieken. Ook kan men er een laaggradige ontsteking aan overhouden. Door één of twee keer per jaar flink uit te zieken, reken je daarmee af en versterk je juist je immuunsysteem. Waarom luisteren we er dan niet naar? 

 

Daarvoor zijn verschillende verklaringen: de onderzoekers concluderen dat we niet meer weten hoe dodelijk en besmettelijk een griepinfectie kan zijn, terwijl uit een analyse van 365/Arboned blijkt dat we bang zijn dat niemand ons werk kan overnemen. Het zal beide een rol spelen. De onderzoekers hopen in ieder geval dat hun boodschap duidelijk is: als je ziek bent, moet je thuisblijven. Dat is de afgelopen miljoenen jaren nog nooit anders geweest.

Bronnen

  1. Lopes PC., When is it socially acceptable to feel sick?, Proc Biol Sci. 2014 Aug 7;281(1788):20140218
  2. Shakhar K, Shakhar G., Why Do We Feel Sick When Infected--Can Altruism Play a Role? PLoS Biol. 2015 Oct 16;13(10):e1002276.
  3. http://phys.org/news/2014-06-animals-conceal-sickness-symptoms-social.html
  4. http://phys.org/news/2016-01-symptoms-evolution-home.html
  5. http://www.gezondheidsnet.nl/stress-en-burn-out/niet-uitzieken-leidt-tot-meer-ziekte
  6. https://www.personeelsnet.nl/bericht/verzuim-daalt-maar-meer-mensen-ziek-naar-het-werk/

Cookies

Als u verder klikt op onze website, gaat u er ook mee akkoord dat we cookies gebruiken. Daarmee verzamelen we gegevens en volgen we wat bezoekers doen op onze website. Met die informatie verbeteren we onze website en tonen we informatie die aansluit bij wat u interesseert. Als u geen cookies accepteert, kunt u geen video's bekijken of content delen op social media. Meer informatie.

Cookies zelf instellen