Hoe kiest u de juiste pre- en probiotica?

maandag 10-mei-2021

Prebiotica en probiotica hebben elk op een eigen manier invloed op het dammicrobioom. Weet u wanneer u prebiotica of probiotica inzet? En weet u wat de kwaliteitskenmerken zijn van een hoogwaardig probiotisch of prebiotisch supplement? Want met name bij probiotica geldt: hoe hoger de kwaliteit, hoe hoger de therapeutische effectiviteit. Dit artikel biedt een aantal handige handvatten die u helpen de juiste supplementkeuze te maken.

Probiotica of prebiotica inzetten?

Voor het optimaliseren van het darmmicrobioom wordt over het algemeen aangeraden om te beginnen met 2-4 weken prebiotica, gevolgd door een probioticakuur. Door te beginnen met prebiotica wordt het reeds aanwezige darmmicrobioom gebalanceerd en neemt het in massa toe. Zodra het darmmicrobioom aangesterkt is, kan een probioticakuur de microbiële balans optimaliseren. Gezamenlijk ondersteunen probiotica en prebiotica de dynamische samenwerking tussen het microbioom en de gastheer.

Bij andere therapeutische toepassingen dan het optimaliseren van het microbioom kunnen probiotica en prebiotica ook afzonderlijk worden gebruikt. Lees meer over de toepassingen in de monografieën Probiotica en Prebiotica.

Hoe herkent u een hoogwaardig probioticum?

Bij probiotica geldt: hoe hoger de kwaliteit, hoe hoger de therapeutische effectiviteit. Om u in uw keuze te ondersteunen, vindt u hieronder de belangrijkste kwaliteitskenmerken van een hoogwaardig probioticum.

Kwantiteit is kwaliteit

Allereerst is het belangrijk te kiezen voor een product met een hoge dosering levensvatbare stammen en met een garantie van levensvatbaarheid op het einde van de houdbaarheidstermijn. Alleen zo weet u zeker dat de bacteriën op het moment van inname nog leven en werkzaam zijn. Kies voor een product met minstens 1 miljard levensvatbare micro-organismen, vaak uitgedrukt als 1x109 KVE (kolonievormende eenheden) [1]. Maar, zoals gezegd: kwantiteit is kwaliteit, dus meer is altijd beter.

Weinig toevoegingen én goed verpakt

Ten tweede is het aan te raden probiotica te kiezen zonder toegevoegde kruiden, vitamines of mineralen. De probiotische bacteriecellen zijn namelijk gevoelig voor toevoegingen, met name tijdens de bewaarperiode en initiële rehydratatiefase. Om het product te beschermen tegen oxidatieve schade (en mogelijk om gezondheidsclaims op de verpakking te mogen maken) voegen sommige producenten vitamine C toe aan probiotische producten [2]. Dit is echter alleen gunstig als het product tijdens het bewaren blootgesteld wordt aan water en zuurstof. Als het product voldoende lucht- en vochtdicht verpakt is, heeft het geen voordeel en kan het zelfs een negatieve impact hebben op de levensvatbaarheid van probiotische stammen [3,4]. Een product dat goed beschermd is tegen omgevingsinvloeden blijft langer houdbaar. Voor optimale houdbaarheid van het probioticum wordt daarom gekozen voor een product met zo weinig mogelijk toevoegingen en voor een verpakking die zo veel mogelijk beschermt tegen vocht, licht, lucht en andere omgevingsinvloeden.

Rijk aan stammen

In wetenschappelijk onderzoek wordt vaak gebruikgemaakt van een stam, of een beperkt aantal stammen. Op die manier kan een gezondheidseffect aan een of een aantal stammen worden toegeschreven [5]. In sommige gevallen is het gebruik van een stam, of een specifieke mix van stammen, aan te raden om een therapeutisch effect te behalen. In de praktijk zien we daarnaast steeds vaker supplementen met een breed spectrum aan stammen. Deze breedspectrumsupplementen zijn ontworpen om de natuurlijke diversiteit en unieke persoonlijke samenstelling van het darmmicrobioom te ondersteunen, het microbioom bestaat tenslotte ook niet uit een enkele stam. De verschillende stammen kunnen een synergetisch effect hebben; dit betekent dat de activiteit van de verschillende stammen elkaar versterkt en samen een groter probiotisch effect oplevert [5,6]

Bestand tegen spijsverteringssappen

De bacteriecellen zijn pas effectief in de dikke darm en om daar te komen moeten ze door het spijsverteringsstelsel. Bacteriën moeten daarom resistent zijn tegen maagzuur en gal om deze reis te kunnen overleven. Kies daarom voor een product met maagzuur- en galresistente bacteriën. Als een probioticum voor het ontbijt in de ochtend wordt ingenomen dan is de maaglediging het snelst en de zuurtegraad in de maag het meest gunstig voor de passage [1]. Om de bacteriën een handje te helpen kunnen ze toegediend worden in capsules met vertraagde afgifte zodat ze pas vrijkomen in de darm en het zwaarste deel van de reis, de maag, al voorbij zijn.

Welke prebiotica is het meest geschikt?

De meest gebruikte prebiotica zijn fructo-oligosachariden (FOS) en galacto-oligosachariden (GOS). Veel studies onderbouwen het gunstige effect van deze prebiotische vezels. Met name de lactobacillen en bifidobacteriën in het microbioom van de dikke darm fermenteren de vezels en hebben op die manier een gunstig effect op de gezondheid.

FOS komt uit cichorei

FOS wordt geproduceerd uit inuline, een polysacharide dat in meer dan 36.000 planten voorkomt [7]. Met name cichorei is rijk aan inuline. Vaak wordt een mengsel van inuline en FOS gebruikt omdat het aanbod aan verschillende ketenlengtes van de poly- en oligosachariden gunstig is voor het microbioom.

GOS wordt gemaakt van lactose

GOS wordt vaak enzymatisch geproduceerd uit lactose, waardoor het eindproduct hoge lactoseconcentraties kan bevatten en dus ongeschikt is voor een grote groep (lactose-intolerante) mensen [8].

Kennis in de praktijk

Begin voor een optimaal microbioom eerst met het inzetten van prebiotica, gevolgd door een probioticumkuur. Het meest gebruikte prebioticum is FOS en wordt vaak gecombineerd met inuline. Een kwalitatief probioticum bevat minimaal 1 miljard levensvatbare bacteriën die resistent zijn tegen spijsverteringssappen met zo weinig mogelijk toevoegingen aan het product. Met name kruiden, vitamines en mineralen kunnen de houdbaarheid en levensvatbaarheid van de bacteriën negatief beïnvloeden. Vanwege de natuurlijke diversiteit en unieke persoonlijke samenstelling van het microbioom, is een probiotisch supplement met een grote diversiteit aan stammen vaak aan te raden.

Meer weten over de darmen? Bekijk dan de themapagina 'The gut feeling' waarop de actuele informatie, gerangschikt op de categorieën ‘Gezondheidsbehoud’, ‘Quick wins’, ‘Herstel’ en ‘Diepere oorzaken’ voor u is geplaatst. Zo kunt u altijd vinden wat u zoekt.

Aan de slag met darmgezondheid

Referenties

1. Toscano M, Grandi RD, Pastorelli L, Vecchi M, Drago L. A consumer’s guide for probiotics: 10 golden rules for a correct use. Dig Liver Dis. 1 november 2017;49(11):1177–84.

2. Kurtmann L, Carlsen CU, Risbo J, Skibsted LH. Storage stability of freeze–dried Lactobacillus acidophilus (La-5) in relation to water activity and presence of oxygen and ascorbate. Cryobiology. 1 april 2009;58(2):175–80.

3. Kang M-S, Kim Y-S, Lee H-C, Lim H-S, Oh J-S. Comparison of Temperature and Additives Affecting the Stability of the Probiotic Weissella cibaria. Chonnam Med J. 1 december 2012;48(3):159–63.

4. Ying D, Sanguansri L, Weerakkody R, Singh TK, Leischtfeld SF, Gantenbein-Demarchi C, e.a. Tocopherol and Ascorbate Have Contrasting Effects on the Viability of Microencapsulated Lactobacillus rhamnosus GG. J Agric Food Chem. 12 oktober 2011;59(19):10556–63.

5. Chapman CMC, Gibson GR, Rowland I. Health benefits of probiotics: are mixtures more effective than single strains? Eur J Nutr. 1 februari 2011;50(1):1–17.

6. Timmerman HM, Koning CJM, Mulder L, Rombouts FM, Beynen AC. Monostrain, multistrain and multispecies probiotics—A comparison of functionality and efficacy. Int J Food Microbiol. 15 november 2004;96(3):219–33.

7. Davani-Davari D, Negahdaripour M, Karimzadeh I, Seifan M, Mohkam M, Masoumi SJ, e.a. Prebiotics: Definition, Types, Sources, Mechanisms, and Clinical Applications. Foods. maart 2019;8(3):92.

8. Torres DPM, Gonçalves M do PF, Teixeira JA, Rodrigues LR. Galacto-Oligosaccharides: Production, Properties, Applications, and Significance as Prebiotics. Compr Rev Food Sci Food Saf. 2010;9(5):438–54.

Cookies

Als u verder klikt op onze website, gaat u er ook mee akkoord dat we cookies gebruiken. Daarmee verzamelen we gegevens en volgen we wat bezoekers doen op onze website. Met die informatie verbeteren we onze website en tonen we informatie die aansluit bij wat u interesseert. Als u geen cookies accepteert, kunt u geen video's bekijken of content delen op social media. Meer informatie.

Cookies zelf instellen