Monografieën


Probiotica specifiek voor kinderen

Orthomoleculaire therapie | Darmproducten

Download als PDF

Werking

Voor baby's en jonge kinderen is het belangrijk een probioticum te kiezen waarvan de samenstelling speciaal op hen is afgestemd. De darmflora is in deze leeftijdscategorie sterk afwijkend van die van volwassenen en bestaat voornamelijk uit Bifidobacteriën. Met name Bifidobacterium infantis is belangrijk, dit is de meest prominente bacteriestam bij de pasgeborene. Bij een keizersnede krijgt de baby geen bacteriën binnen via de vagina flora van de moeder waardoor de afweer verlaagd kan zijn [1]. Dit is tevens te zien aan de samenstelling van de darmflora, baby’s geboren via een keizersnede en baby’s die geen borstvoeding krijgen hebben lagere hoeveelheden gunstige bacteriën en meer ongunstige bacteriën
(Clostridium difficile en Escherichia coli) [2].
Allergieën, allergische huidaandoeningen, voedselovergevoeligheid, astma en tal van andere aandoeningen van het immuunsysteem hangen sterk samen met de ontwikkeling van de darmflora. Omdat een baby nog geen volgroeid afweersysteem heeft is deze kwetsbaar voor het oplopen van allergieën tijdens de eerste levensmaanden. Als de vrouw tijdens de zwangerschap een probioticum inneemt met Bifidobacterium infantis kan deze bacteriestam overgedragen worden aan de baby. Door borstvoeding te geven krijgt de baby continu gunstige flora binnen.
Naarmate de kinderen ouder worden, komen er steeds meer melkzuurstammen (Lactobacillen) in de darmflora voor als gevolg van een veranderend immuunsysteem.

Voor een beschrijving van de werking van probiotica in zijn algemeenheid, wordt verwezen naar de algemene achtergrondinformatie over probiotica.

Indicaties

  • Huidaandoeningen bij baby's en kinderen [3, 4, 5]: (nat) eczeem en gevoelige (droge) huid komen veelvuldig voor als gevolg van een ongunstige darmflora. Probiotica bevorderen een goede darmflora en voorkomen door kolonisatie de groei van ongunstige darmbewoners. Uit een meta-analyse uit 2008 bleek probiotica effectief als preventie tegen huidaandoeningen [3]. Ter illustratie kan een bekende Lancet-studie genoemd worden waarin zwangere vrouwen met een hoog risico op atopisch eczeem vóór de geboorte van hun kind een Lactobacillus rhamnosus stam kregen. Na de geboorte werd deze bacteriestam gegeven aan hun kinderen. Vergeleken met de placebogroep kwam atopisch eczeem 50% minder voor in de groep die probiotica had ontvangen [6]. In een vervolgstudie hierop bleek het preventieve effect op atopisch eczeem zelfs na de kindertijd voort te duren [7].
  • Voedselovergevoeligheden en allergiën bij baby's en kinderen: Toediening van een Lactobacillus rhamnosus stam laat een betere immuunrespons zien bij kinderen met een vermoede koemelkallergie [8].
    Probiotica hebben een stimulerend effect op het immuunsysteem waardoor baby’s en kinderen minder heftig reageren op bekende allergenen zoals caseïne uit koemelk. Probiotische stammen produceren lactase waardoor lactose afgebroken kan worden. Een andere (aanvullende) verklaring voor de klinische effecten van probiotica bij koemelkallergie kan zijn dat probiotica systemisch laaggradige ontstekingen verminderen [4].
  • Antibioticagebruik bij baby's en kinderen: antibiotica kunnen een groot deel van de darmflora doden. Toediening van probiotica vult gunstige bacteriën aan. Met het gebruik van probiotica kan al tijdens de antibioticakuur worden begonnen, maar om de overleving van de gunstige bacteriën te bevorderen is het aan te raden om probiotica enkele uren voorafgaand aan of na de antibiotica in te nemen. Er zijn geen studies bekend waaruit blijkt dat probiotica in staat zijn de antibiotica af te breken of de werking ervan nadelig beïnvloeden.
  • Obstipatie bij baby's en kinderen: het gebruik van probiotica kan constipatie als gevolg van een slechte darmflora verlichten en hiermee een regelmatige stoelgang bevorderen.
  • Darmstoornissen bij baby's en kinderen zoals darmkrampjes en pijn in de buik. Probiotica verbeteren het afweersysteem waardoor mogelijk minder pijnklachten ervaren worden. Ook de spijsvertering wordt ondersteund waardoor minder gastrointestinale klachten voorkomen.
  • Diarree bij baby's en kinderen: bij diarree gaan grote hoeveelheden probiotische flora verloren. Toediening van probiotica vult gunstige flora aan [9, 10]. Uit een systematische review bleek de intensiteit en duur van de diarree significant te verminderen na toediening van probiotica [11]. Ook diarree veroorzaakt door het rotavirus (een virus dat vooral bij jonge kinderen overgeven en diarree veroorzaak) kon goed teruggedrongen worden met probiotica [11].
    Toediening van een Lactobacillus rhamnosus stam had bij kinderen die opgenomen waren in het ziekenhuis een preventief effect op het onstaan van diarree en op het risico op rotavirus gastro-enteritis vergeleken met de placebo groep[12].
  • Zwangerschap en lactatie: de darmflora van de moeder wordt via de geboorte en borstvoeding overgegeven aan het kind. Als de moeder het kind een goede flora meegeeft heeft het kind hier later in het leven nog profijt van. In een onderzoek namen moeder tijdens de zwangerschap een probioticum met een Lactobacillus rhamnosus stam. Na de geboorte werd gestopt. Bij zowel kinderen die op natuurlijke wijze geboren waren als kinderen geboren met een keizersnede werd de Lactobacillus rhamnosus stam aangetroffen in de ontlasting. De bacterie werd 6 maanden na de geboorte nog aangetroffen en bij enkele kinderen zelfs nog na 2 jaar [13].
  • Stimulatie van het immuunsysteem bij baby's en kinderen [14] Probiotica verhogen zowel de cellulaire als humorale immuunrespons. Ongeveer 80% van de immuuncellen in het lichaam zijn aanwezig in het darmstelsel. Probiotica bij baby’s kunnen de hoeveelheid immunoglobulines verhogen (IgA, IgG, IgM) [15].
  • Vaginale infecties (Chlamydia, Trichomonas, Candida) tijdens de zwangerschap: bij vaginale infecties kunnen regelmatige vaginale douches met een probiotica oplossing helpen een gunstige flora op te bouwen. De gunstige bacteriën produceren onder andere waterstofperoxide wat bijdraagt aan een gunstige flora [16]. De vaginale flora wordt tijdens een natuurlijke geboorte overgedragen aan de baby, op deze wijze kan een pasgeborene een ongunstige flora als start meekrijgen. Het is dan van groot belang gunstige probiotische stammen aan te vullen, onder meer vanwege de opbouw van een goed immuunsysteem bij de pasgeborene.
  • Urineweginfecties (cystitis): infecties van de urinewegen komen regelmatig voor bij vrouwen en is één van de meest voorkomende redenen voor bezoek aan een gynaecoloog of uroloog. Zowel orale inname van probiotica als vaginale douches helpen bij het bestrijden van de infectie . Met name de Lactobacillus rhamnosus stam is hierbij effectief [17].
  • Flatulentie bij baby's en kinderen: probiotica helpen bij de voedselvertering waardoor gisting en de hiermee samengaande gasvorming vermindert.
  • Necrotiserende enterocolitis (NEC) bij te vroeg geborenen: NEC is de meest voorkomende introabdominale noodsituatie bij te vroeg geboren baby’s en is een belangrijke doodsoorzaak voor prematuur geboren baby’s. Een belangrijke risicofactor is het (zeer) lage geboortegewicht. Het risico om te overlijden als gevolg van NEC kan drastisch teruggebracht worden door toediening van probiotica. Probiotica verhogen de afweer, wat de meest plausibele verklaring is voor overleving [18, 19, 20, 21].
  • Huilbaby’s: De redenen dat een baby huilt kunnen talrijk zijn. Uit een studie bleek dat huilbaby’s een afwijkende darmflora hebben vergeleken met baby’s die niet als huilbaby werden geclassificeerd. De huilbaby’s hadden minder lactobacillen in hun ontlasting [22]. In een andere studie kregen huilbaby’s een Lactobacillus soort toegediend. Binnen 1 week nam de tijd dat de baby’s huilden per dag af [23].
  • Als toevoeging aan babyvoeding: toevoeging van probiotica aan babyvoeding bij te vroeg geborenen (prematuren) leidde tot minder terugstroom van de voeding, minder huilen en meer ontlastingsmomenten. Ook nam de snelheid van de maaglediging toe [24].

Contra-indicaties

Van probiotica zijn geen contra-indicaties bekend, ook niet in hoge doseringen.

Bijwerkingen

Baby’s en kinderen die pro- en prebiotica gebruiken, kunnen aanvankelijk een verhoogde gasvorming of darmkrampen bemerken. Dit is een teken dat de gunstige bacteriën aan het fermenteren zijn en het darmmilieu aan het verzuren is. Na verloop van tijd (meestal een week) past het lichaam zich aan en verminderen of verdwijnen deze neveneffecten. In een dergelijk geval kan het zinvol zijn de aanvangsdosis gedurende de eerste twee weken te verminderen tot de helft van de aanbevolen dosering.

Interacties

Probiotica verminderen de bijwerkingen van antibiotica en kunnen diarree veroorzaakt door antibiotica verminderen of voorkomen [25-28]. Interacties met andere reguliere of natuurgeneesmiddelen zijn ook mogelijk. Raadpleeg hiervoor een deskundige.

Dosering

Een gebruikelijke dosering voor probiotica voor kinderen is één of meerdere miljarden levensvatbare stammen. In principe is deze dosering ook geschikt voor baby’s, maar eventueel kan de dosering geleidelijk worden opgebouwd, beginnend bij een kwart of de helft van deze dosering. Bij zogende baby's kan het probioticum worden opgelost aan afgekolfde moedermelk of water en zo worden toegediend. Bij oudere kinderen kan het worden opgelost in andere dranken.

Referenties

  1. Grönlund MM, et al. Fecal microflora in healthy infants born by different methods of delivery: permanent changes in intestinal flora after cesarean delivery. J Pediatr Gastroenterol Nutr. 1999 Jan;28(1):19-25.
  2. Penders J, et al. Factors influencing the composition of the intestinal microbiota in early infancy. Pediatrics. 2006;118(2):511-21.
  3. Lee J, et al. Meta-analysis of clinical trials of probiotics for prevention and treatment of pediatric atopic dermatitis. J Allergy Clin Immunol. 2008 Jan;121(1):116-121.e11.
  4. Viljanen M, et al. Induction of inflammation as a possible mechanism of probiotic effect in atopic eczema-dermatitis syndrome. J Allergy Clin Immunol. 2005 Jun;115(6):1254-9.
  5. Rosenfeldt V, et al. Effect of probiotics on gastrointestinal symptoms and small intestinal permeability in children with atopic dermatitis. J Pediatr. 2004 Nov;145(5):612-6.
  6. Kalliomaki M, et al. Probiotics in primary prevention of atopic disease: a randomised placebo-controlled trial. Lancet. 2001 Apr 7;357(9262):1076-9.
  7. Kalliomäki M, et al. Probiotics and prevention of atopic disease: 4-year follow-up of a randomised placebo-controlled trial.Lancet. 2003 May 31;361(9372):1869-71.
  8. Pohjavuori E, et al. Lactobacillus GG effect in increasing IFN-gamma production in infants with cow's milk allergy. J Allergy Clin Immunol. 2004 Jul;114(1):131-6.
  9. Liévin-Le Moal V, et al. An experimental study and a randomized, double-blind, placebo-controlled clinical trial to evaluate the antisecretory activity of Lactobacillus acidophilus strain LB against nonrotavirus diarrhea. Pediatrics. 2007 Oct;120(4):e795-803. Epub 2007 Sep 3.
  10. Canani RB, et al. Probiotics for treatment of acute diarrhoea in children: randomised clinical trial of five different preparations. BMJ. 2007 Aug 18;335(7615):340. Epub 2007 Aug 9.
  11. Szajewska H, Mrukowicz JZ. Probiotics in the treatment and prevention of acute infectious diarrhea in infants and children: a systematic review of published randomized, double-blind, placebo-controlled trials. J Pediatr Gastroenterol Nutr. 2001 Oct;33 Suppl 2:S17-25.
  12. Szajewska H, et al. Efficacy of Lactobacillus GG in prevention of nosocomial diarrhea in infants. J Pediatr. 2001 Mar;138(3):361-5.
  13. Schultz M, et al. Administration of oral probiotic bacteria to pregnant women causes temporary infantile colonization. J Pediatr Gastroenterol Nutr. 2004;38(3):293-7.
  14. Abrahamsson TR, et al. Probiotics in prevention of IgE-associated eczema: a double-blind, randomized, placebo-controlled trial. J Allergy Clin Immunol. 2007 May;119(5):1174-80. Epub 2007 Mar 8.
  15. Rinne M, et al. Effect of probiotics and breastfeeding on the bifidobacterium and lactobacillus/enterococcus microbiota and humoral immune responses. J Pediatr. 2005 Aug;147(2):186-91.
  16. Mijac VD, et al. Hydrogen peroxide producing lactobacilli in women with vaginal infections. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol. 2006 Nov;129(1):69-76. Epub 2006 Jul 11.
  17. Marelli G, et al. Lactobacilli for prevention of urogenital infections: a review. Eur Rev Med Pharmacol Sci. 2004 Mar-Apr;8(2):87-95.
  18. Deshpande G, et al. Probiotics for prevention of necrotising enterocolitis in preterm neonates with very low birthweight: a systematic review of randomised controlled trials. Lancet. 2007 May 12;369(9573):1614-20.
  19. Schanler RJ. Probiotics and necrotising enterocolitis in premature infants. Arch Dis Child Fetal Neonatal Ed. 2006 Nov;91(6):F395-7.
  20. Bin-Nun A, et al. Oral probiotics prevent necrotizing enterocolitis in very low birth weight neonates. J Pediatr. 2005 Aug;147(2):192-6.
  21. Lin HC, et al. Oral probiotics reduce the incidence and severity of necrotizing enterocolitis in very low birth weight infants. Pediatrics. 2005 Jan;115(1):1-4.
  22. Savino F, et al. Intestinal microflora in breastfed colicky and non-colicky infants. Acta Paediatr. 2004 Jun;93(6):825-9.
  23. Savino F, et al. Lactobacillus reuteri (American Type Culture Collection Strain 55730) versus simethicone in the treatment of infantile colic: a prospective randomized study. Pediatrics. 2007 Jan;119(1):e124-30.
  24. Indrio F, et al. The effects of probiotics on feeding tolerance, bowel habits, and gastrointestinal motility in preterm newborns J Pediatr, 2008; 152(6): 801-6.
  25. D’Souza AL, et al. Probiotics in prevention of antibiotic associated diarrhoea: meta-analysis. BMJ. 2002;324(7350):1361.
  26. Katz JA. Probiotics for the prevention of antibiotic-associated diarrhea and Clostridium difficile diarrhea. J Clin Gastroenterol 2006;40(3):249-55.
  27. McFarland LV. Diarrhoea associated with antibiotic use. BMJ. 2007 Jul 14;335(7610):54-5.
  28. Hickson M, et al. Use of probiotic Lactobacillus preparation to prevent diarrhoea associated with antibiotics: randomised double blind placebo controlled trial. BMJ. 2007 Jul 14;335(7610):80. Epub 2007 Jun 29.
  29. Kligler B, et al. Probiotics in children. Pediatr Clin North Am. 2007 Dec;54(6):949-67.